به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «موجرسا»؛ گاهی فقط یک عدد کافی است تا عمق یک بحران را بفهمیم؛ ۳۷۵ درصد، این همان جهش قیمت روغن در فروردینماه ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه سال گذشته است؛ کالایی که زمانی سادهترین عضو سفره مردم بود، اما حالا چنان سری در سرها درآورده که نه به دستورهای نظارتی تمکین میکند و نه ظاهراً زیر بار بخشنامه و ابلاغیه میرود.
بیشتر بخوانید
این روزها به لطف برخی از مسئولان، زیر دیگ روغن چنان کبریتی کشیده شده که شعلهاش مستقیم به سفره مردم رسیده است؛ اما تا این لحظه نه کسی مسئولیتاش را گردن گرفته و نه معلوم است دود این آتش دقیقاً از کجا بلند شده است. گویا گرانی جناب روغن برای همه هم تلخ نیست، برای عدهای ماجرای روغن اتفاقاً خیلی هم چرب از آب درآمده است و به قولی نانشان در روغن است و جهت تقدیر و تشکر از مردم آشی پختهاند که یک وجب روغن به رو دارد.
تورم ۳۷۵ درصدی روغن فقط یک عدد در گزارشها نیست؛ سند بازاری است که افسارش را رها کردهاند و هیچکس خود را مقصر نمیداند. تازهترین دادههای منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران درباره میانگین قیمت کالاهای خوراکی منتخب در مناطق شهری کشور نشان میدهد برخی اقلام اساسی در فروردینماه ۱۴۰۵ با جهش قیمتی بیسابقه روبهرو شدهاند.
در این میان، روغن نباتی جامد با ثبت تورم نقطهای ۳۷۵ درصدی، رکورد بیشترین افزایش قیمت را در میان کالاهای خوراکی به خود اختصاص داده است؛ بهطوری که بهای این کالا از حدود ۸۱ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۴ به بیش از ۳۸۵ هزار تومان در فروردین امسال رسیده است.
همچنین روغن مایع نیز با تورم نقطهای 308 درصدی، پس از روغن جامد، بیشترین افزایش قیمت را به خود اختصاص داده است. بر اساس این آمار، متوسط قیمت یک بطری ۹۰۰ میلیلیتری روغن مایع از حدود ۷۴ هزار تومان در فروردین سال گذشته به بیش از ۳۰۰ هزار تومان در فروردین ۱۴۰۵ افزایش یافته است.
در شرایطی که قیمت روغن در مدت کوتاهی چندین برابر شده و فشار آن مستقیم به سفره مردم رسیده، افکار عمومی انتظار تصمیمی در جهت مهار قیمتها را داشت؛ نه طرح دوباره افزایش آن. هنوز شوک گرانیهای قبلی از زندگی مردم جمع نشده، با طرح مجدد افزایش نرخها از سوی انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران، این ذهنیت را به وجود آورده که گویا قرار است هزینه همه نابسامانیهای بازار، مجددا از جیب مصرفکننده پرداخت شود.
سازمان حمایت مصرفکنندگان طی ابلاغیهای به تاریخ ۱۶ اردیبهشت 1405 با درخواست افزایش قیمت از سوی انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران مخالفت کرد و در واکنش به جهش ۳۷۵ درصدی قیمت روغن، بازگشت نرخها به قیمتهای قبلی را خواستار شد. بر همین اساس، معاون سازمان حمایت در این ابلاغیه خطاب به مدیران کل صنعت، معدن و تجارت ۳۱ استان کشور تأکید کرد که هرگونه افزایش قیمت جدید باید متوقف شود و روغن با نرخهای پیشین عرضه شود. در این ابلاغیه، افزایش قیمتها غیرقانونی اعلام شده و هشدار داده شده است که در صورت مشاهده گرانفروشی، برای واحدهای متخلف بلافاصله پرونده تخلف تشکیل خواهد شد.
با این حال، آنچه امروز در بازار دیده میشود، فاصلهای آشکار با این ابلاغیهها و هشدارها دارد. با وجود تأکید سازمان حمایت بر غیرقانونی بودن افزایش قیمتها و وعده تشکیل فوری پرونده برای متخلفان، گزارشهای میدانی همچنان از عرضه روغن با نرخهای بالاتر حکایت دارد و بازار عملاً مسیر خود را میرود. همین تناقض، این پرسش جدی را پیش روی افکار عمومی قرار داده است که اگر این گرانیها غیرقانونی است، بنابراین پروندههای تخلف کجاست؟ چرا نظارت مؤثری بر بازار دیده نمیشود و تعزیرات با متخلفان برخوردی بازدارنده انجام نمیدهد؟
امروزه سوال اساسی که هر هموطنی از نهادهای مسئول از جمله سازمان حمایت از مصرفکنندگان، صمت، جهاد کشاورزی، تعزیرات و بازرسی دارد این است که واقعاً کجای این سرزمین زندگی میکنید؟ در همان کوچههایی که مادرها پیش از خرید، چند بار قیمتها را با هم مقایسه میکنند تا ببینند با پولی که در دست دارند چه چیزی از سفرهشان حذف نشود؟ آیا صدای آهسته پدر شرمنده از خانواده را از پشت میزهای اداری میشنوید؟ همان صدایی که وقتی بطری روغن را از قفسه برمیدارد، زیر لب میگوید؛ باز هم گران شد!
اینها یکسری اعداد و ارقام و آمار واهی نیستند؛ بلکه سند زندگی واقعی مردم است، زندگی خانوادههایی که هر روز مجبورند بخشی از سفرهشان را کوچکتر کنند تا از پس هزینهها برآیند. مردم از شما معجزه نمیخواهند؛ فقط میخواهند بدانند کسی هست که واقعاً بازار را ببیند، دردشان را بفهمد و جلوی این بینظمی را بگیرد. چون اگر فاصله میان حرفها و واقعیت بازار همینطور بیشتر شود، آن چیزی که بیش از همه آسیب میبیند نه فقط معیشت مردم، بلکه اعتمادشان به وعدهها و نظارتهاست.
این همه ابلاغیه و هشدار، وقتی در بازار اثری ندارد و بیشتر شبیه نمایش است تا نظارت. وقتی اعلام میکنید با افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت روغن مقابله کردهاید، آیا انتظار دارید مردم برایتان کف بزنند! در حالی که قیمتها در همین مدت چندین برابر شده، و چنین ادعایی بیشتر شبیه یک شوخی تلخ با سفرههای خالی است.
مردم در همین روزها نشان دادهاند با وجود تمام بیمهریهای برخی مسئولان همچنان پای آرمانهای مقدسشان و پای انقلاب اسلامی ایران ایستادهاند و صدای حقیقت را بیشتر از هفتاد شبانه روز سر دادند. اما شما مسئولان به یاد داشته باشید که این ایستادگی، چک سفید امضا برای هیچ مسئولی نیست؛ نه برای آنهایی که ضعف نظارت را میپوشانند و نه برای آنهایی که از آبی که خودشان گلآلود کردهاند، قصد ماهیگیری دارند. بدانید این ایستادگی به حرمت خون شهیدانی است که از جان خود گذشتند تا مردم در آسایش باشند، حال اگر هر یک از شما آسایش مردم را خدشهدار کنید گویی خون شهیدان را پایمال کردهاید.
حالا نوبت شماست؛ نه با سخنرانی، بلکه با اقدام بازار را شفاف کنید، با متخلفان برخوردی علنی و قاطع داشته باشید، زنجیره تولید تا توزیع را زیر ذرهبین ببرید و اجازه ندهید کسی در سایه انحصار و بینظارتی، دست در سفره مردم ببرد. مردم امروز بیش از هر زمان دیگری منتظر هستند تا نتیجه نظارت را نه در کلمات، که در قیمتهای واقعی روی قفسه فروشگاهها ببینند.
نویسنده: فرشته محمدی، فعال رسانه.
انتهای خبر/